Kalp damarlarında darlık tespit edilmesi, her hastaya stent takılacağı anlamına gelmiyor. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Muhammed Keskin, bazı hastalarda ilaç tedavisinin yeterli olabileceğini, bazı hastalarda ise stent veya bypass ameliyatının gündeme geldiğini belirtiyor: “Tedaviye karar verirken yalnızca damardaki darlığa değil, hastanın şikâyetlerine, damar yapısına ve genel sağlık durumuna da bakıyoruz.”
Kalp damarlarında bir sorun tespit edildiğinde hastaların aklına çoğu zaman aynı sorular geliyor: “Anjiyo olmam gerekir mi?”, “Stent takılacak mı?”, “Ameliyat olmak zorunda mıyım?” Günümüzde kalp ve damar hastalıklarının tanı ve tedavisinde birden fazla yöntem kullanılıyor. Bunlardan biri de ince ve esnek tüpler aracılığıyla kalp ve damarlara ulaşılmasını sağlayan girişimsel kardiyoloji. Girişimsel Kardiyolog Prof. Dr. Muhammed Keskin, girişimsel kardiyolojinin kalp damar hastalıklarının yanı sıra bazı kapak hastalıklarında ve kalpteki doğuştan deliklerin tedavisinde de kullanıldığını söylüyor. Ancak her hastanın aynı yöntemle tedavi edilmediğinin altını çiziyor.
Girişimsel kardiyoloji nedir?
Girişimsel kardiyolojide, kateter adı verilen ince ve esnek tüpler damarlar aracılığıyla ilerletiliyor. Yapılacak işleme göre kalp ve damarların görüntülenmesi ya da bazı hastalıklara müdahale edilmesi mümkün olabiliyor.
Keskin, yöntemi şöyle anlatıyor: “Girişimsel kardiyolojide çoğunlukla bilek veya kasık bölgesindeki bir damardan girerek kateteri kalbe doğru ilerletiyoruz. Görüntüleme eşliğinde damarlardaki darlıkları değerlendirebiliyor, gerekli durumlarda balon veya stent gibi yöntemlerle müdahale edebiliyoruz. Bu işlemlerde göğüs kafesinin açılması gerekmiyor.”
Anjiyo ile stent aynı işlem mi?
Hastaların en çok karıştırdığı konulardan biri de anjiyo ve stent arasındaki fark. Prof. Dr. Muhammed Keskin, anjiyografinin damarları görüntülemek için kullanıldığını, stentin ise gerekli görülen durumlarda damarı açık tutmaya yardımcı olmak amacıyla yerleştirilen bir araç olduğunu belirtiyor: “Anjiyo sırasında kalp damarlarını görüntüleyerek darlığın yerini ve derecesini değerlendiriyoruz. Darlık görülmesi her zaman aynı seansta stent takılacağı anlamına gelmiyor. Bazı durumlarda ilaç tedavisi yeterli olabiliyor; bazı hastalarda ise balon, stent veya cerrahi tedavi seçeneklerini değerlendiriyoruz.”
“Her hastaya aynı tedavi uygulanmaz”
Prof. Dr. Muhammed Keskin’e göre tedavi seçiminde hastanın içinde bulunduğu durum belirleyici: “Kalp krizi geçiren bir hastayla, durumu kararlı olan ve günlük yaşamında belirli şikâyetler yaşayan bir hastaya yaklaşımımız aynı olmayabilir. Kararlı hastalarda bazı darlıklar ilaç tedavisi ve düzenli takiple yönetilebilir. Buna karşılık, ilaç tedavisine rağmen devam eden göğüs ağrısı gibi şikâyetlerde damar açıcı girişimler değerlendirilebilir.”
Keskin, bazı hastalarda ise bypass ameliyatının daha uygun bir seçenek olabileceğini söylüyor: “Damarların yapısı, darlığın bulunduğu bölge, kaç damarın etkilendiği ve diyabet gibi eşlik eden hastalıklar kararımızı etkiler. Gerektiğinde kardiyolog ve kalp cerrahı hastanın durumunu birlikte değerlendirir. Önemli olan, hastaya uygun tedavi seçeneğine birlikte karar vermektir.”
Balon ve stent nasıl kullanılıyor?
Damar açma işlemlerinde kullanılan yöntemlerden biri balon anjiyoplasti. Bu işlemde damar içindeki dar bölge, kateter yardımıyla ulaştırılan küçük bir balonla genişletiliyor. Bazı durumlarda, damarı içeriden desteklemek için stent adı verilen küçük bir kafes yerleştiriliyor.
Keskin, uygun hastalarda ilaç kaplı balonların da bir seçenek olabileceğini belirtiyor: “İlaç kaplı balonlarda, balon damarı genişletirken taşıdığı ilacı damar duvarına bırakır ve ardından geri çekilir. Hangi yöntemin kullanılacağı, darlığın özelliklerine ve hastanın durumuna göre belirlenir.”
Kalp kapakları da kateterle tedavi edilebiliyor
Girişimsel kardiyoloji yalnızca damar darlıklarının tedavisiyle sınırlı değil. Bazı kalp kapak hastalıklarında ve kalpteki bazı doğuştan deliklerin kapatılmasında da kateter yöntemlerinden yararlanılabiliyor.
Prof. Dr. Muhammed Keskin, aort kapak darlığında kullanılan TAVI yöntemine dikkat çekiyor: “Uygun hastalarda yeni bir aort kapağını kateter aracılığıyla yerleştirebiliyoruz. Bununla birlikte, her kapak hastası bu yöntem için uygun değildir. Yaş, kapak yapısı, eşlik eden hastalıklar ve hastanın genel durumu değerlendirilerek karar verilir.”
İşlem sonrası tedavi devam ediyor
Kateterle uygulanan yöntemlerde göğüs kafesinin açılmaması ve bazı hastaların daha kısa sürede günlük yaşamına dönebilmesi önemli avantajlar arasında. Hastanede kalış ve iyileşme süresi ise yapılan işleme ve hastanın sağlık durumuna göre değişiyor. Keskin, damar açılmasının tedavinin yalnızca bir parçası olduğunu vurguluyor: “İşlem sonrasında doktorun önerdiği ilaçların düzenli kullanılması ve kontrollerin aksatılmaması önemli. Sigaranın bırakılması, beslenme ve hareket alışkanlıklarının düzenlenmesi, kolesterol ve tansiyonun takip edilmesi de kalp damar sağlığını korumaya yardımcı olur. Özellikle stent takılan hastalar, kendilerine verilen ilaçları doktorlarına danışmadan bırakmamalıdır.”
Kalp krizi belirtilerinde zaman kaybetmeyin
Göğüste baskı veya ağrı, nefes darlığı, soğuk terleme ve ağrının kola, çeneye ya da sırta yayılması kalp krizi belirtileri arasında bulunabiliyor. Prof. Dr. Muhammed Keskin, “Kalp krizinden şüphelenilen durumlarda belirtilerin geçmesini beklemek yerine 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı. Kalp krizinde erken müdahale ciddi önem taşıyor” diyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.